Tehdit Suçu ve Cezası (TCK m.106)

Tehdit suçu, bir kişinin kendisine ya da bir yakınına yönelik saldırı yapılacağı yönünde korkutulması ile oluşur. Bu saldırı; hayat, vücut bütünlüğü veya cinsel dokunulmazlık gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı değerlere yönelik olabilir.

Tehdit, kişide korku yaratarak onun huzurunu bozan ve özgürce karar verme iradesini zedeleyen bir davranıştır. Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesinde düzenlenen bu suçun temel hali, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Tehdit Suçunda Korunan Hukuki Değer

Tehdit suçuyla korunmak istenen temel değer, bireylerin iç huzuru ve güvenli yaşam hakkıdır. Bununla birlikte, kişinin serbest iradesiyle karar alma ve hareket etme özgürlüğü de korunmaktadır. Kanun koyucu, bireyin kendisini güvende hissetmesini ve dış tehditlere karşı korunmasını hedeflemiştir.

Fail ve Mağdur

Tehdit suçunun faili bakımından herhangi bir sınırlama yoktur; her birey bu suçun faili olabilir. Eğer tehdit suçu bir tüzel kişinin yararına işlenmişse, ilgili tüzel kişiye özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilebilir.

Mağdur ise belirli veya belirlenebilir bir kişi olmalıdır. 12 Mayıs 2022 tarihinde yapılan değişiklikle, tehdit suçunun kadına karşı işlenmesi durumunda cezanın 9 aydan az olamayacağı hükme bağlanmıştır. Tehdit yalnızca mağdura değil, mağdurun yakınlarına yönelik de yapılabilir.

Örneğin: “Kızını okuldan alacağım, seni pişman edeceğim” şeklindeki ifadeler, mağdurun yakınına yönelen tehdit sayılır.

Fiilin Niteliği

Tehdit suçunda, failin mağdura ya da yakınına zarar vereceğini belirtmesi yeterlidir. Fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği önem taşımaz; söz konusu olan sadece tehdidin yöneltilmiş olmasıdır. Suç, zarar tehlikesi içerdiğinden dolayı “soyut tehlike suçu” olarak kabul edilir.

Tehdidin hukuk dışı olması gereklidir. Örneğin “Seni dava edeceğim” ifadesi hukuka uygun bir hakkın kullanımı olduğu için suç oluşturmaz. Ancak “Seni öldüreceğim” gibi doğrudan zarar tehdidi içeren ifadeler tehdit suçunun kapsamına girer.

Tehdit sözlü olabileceği gibi yazılı ya da başka yollarla da yapılabilir. Mektup, e-posta, araca bırakılan not ya da gönderilen mermi gibi yöntemlerle işlenen tehditler de suç kapsamında değerlendirilir.

Tehdit Suçunun Nitelikli Halleri (TCK 106/2)

Bazı durumlarda tehdit suçu daha ağır şekilde cezalandırılır. Bunlar şunlardır:

• Silahla tehdit
• Kişinin kendisini tanınmayacak hale getirmesi, imzasız mektup veya özel işaretlerle tehditte bulunması
• Birden fazla kişinin birlikte tehdit suçunu işlemesi
• Suç örgütünün oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılması

Bu hallerde ceza alt sınırı 2 yıl, üst sınırı ise 5 yıl hapis cezası olarak belirlenmiştir.

Tehdit Suçunda Manevi Unsur

Tehdit suçunun oluşması için failin genel kastla hareket etmesi yeterlidir. Failin niyeti ya da amacı ne olursa olsun, tehdit edici sözleri bilinçli şekilde söylemesi suçun oluşmasına neden olur. Ancak açıkça şaka olduğu anlaşılan ifadeler tehdit suçu sayılmaz.

Bazen anlık öfke ile söylenen tehdit sözleri de suç oluşturur. Bu gibi durumlarda haksız tahrik indirimi gündeme gelebilir, ancak tehdit suçunun oluşumunu engellemez.

Tehditte Hukuka Aykırılık ve Meşru Müdafaa

Tehdit suçunun hukuka aykırı sayılabilmesi için yöneltilen fiilin de hukuka aykırı olması gerekir. Failin kendisini veya başkasını haksız bir saldırıdan korumak amacıyla tehditte bulunması durumunda meşru savunmadan söz edilebilir. Aynı şekilde, mağdurun rızası da bazı durumlarda hukuka uygunluk nedeni olarak değerlendirilebilir.

Tehdit Suçunun Özel Görünüş Biçimleri

Tehdit suçu, icra hareketlerine başlanmış fakat tamamlanamamışsa teşebbüs söz konusu olabilir. Örneğin tehdit içerikli bir mektubun postaya verilmesine rağmen mağdura ulaşmaması durumunda teşebbüsten bahsedilebilir.

Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda hem iştirak hükümleri hem de TCK m.106/2 kapsamında nitelikli hal uygulanabilir. Yardım eden, azmettiren ya da birlikte hareket eden herkes sorumlu tutulabilir.

Fail aynı mağduru birden fazla kez tehdit etmişse ya da birden fazla kişiyi aynı anda tehdit etmişse zincirleme suç hükümleri uygulanabilir. Ayrıca tehdit amacıyla kasten yaralama, mala zarar verme veya öldürme gibi başka suçlar işlenmişse, bu suçlardan da ayrıca ceza verilir.

Tehdit Suçunda Hakaret, Yaralama Gibi Diğer Suçlar

Eğer tehdit suçuyla birlikte mağdura hakaret de edilmişse, fail hem tehdit hem hakaret suçundan dolayı cezalandırılır. Aynı şekilde tehdit, fiziksel saldırı veya mala zarar verme ile birlikte işlenirse bu suçlardan da ayrı ayrı ceza verilir.

Tehdit Suçunun Takibi ve Yargılama Usulü

Tehdit suçunun bazı türleri şikâyete bağlıdır. Ancak TCK 106/1’in ilk iki cümlesinde yer alan ve özellikle kadına karşı işlenen tehdit suçu re’sen (şikâyet olmaksızın) soruşturulur. Malvarlığına zarar verme tehdidi ya da genel kötülük içeren tehditler ise mağdurun şikâyetine bağlıdır.

Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi’dir. Suçun ağırlığına göre soruşturma ve kovuşturma işlemleri yürütülür.

Sonuç olarak, tehdit suçu hem bireyin güvenliğini hem de iç huzurunu korumayı amaçlayan önemli bir ceza hukuku düzenlemesidir. Failin kastı, tehdidin içeriği, mağdura yöneltiliş biçimi ve işlenme şekline göre suçun niteliği ve cezası değişiklik gösterebilir. Tehdit suçuna ilişkin ayrıntıların dikkatle değerlendirilmesi ve hukuki destek alınması önemlidir.

Av. Ahmet EKİN & Stj. Av. Şevval Asude DOĞAN